Aan actualisering en verbetering van de inhoud wordt nog gewerkt

Studieloopbaan en persoonlijke omstandigheden

Dit is een voorbeeldstappenplan dat een student kan volgen om te komen tot een (nieuwe) studiekeuze. Het plan is gericht aan de student die het uitvoert en is derhalve in de jij-vorm gesteld.

Stap 1

Van fouten kun je leren.

Beantwoord daarom, voor je gaat nadenken over een nieuwe studiekeuze, eerst eens voor jezelf de volgende vragen:

  1. Waarom heb je destijds voor deze opleiding gekozen?
  2. Welke rol hebben anderen (ouders, vrienden, school) in jouw studiekeuze gespeeld? Ben je tevreden over die rol?
  3. Welk beeld had je van de opleiding?
  4. Wat leek je leuk aan de opleiding?
  5. Heb je ook nagedacht over de vraag of er aspecten aan deze opleiding zaten die misschien minder leuk zouden zijn?
  6. Heb je destijds ook alternatieven overwogen?
    Welke?
    Waarom heb je uiteindelijk niet voor deze alternatieven gekozen?
    Welke rol hebben anderen (ouders, vrienden, school) hierin gespeeld?
  7. Waarom is deze studiekeuze niet goed geweest?
  8. Had je deze onjuiste keuze kunnen voorkomen door meer na te denken over:
    - waar je goed in bent
    - waar je minder goed in bent ja/nee
    - welke vakken je leuk vindt ja/nee
    - welke vakken je minder leuk vindt ja/nee
    - welk werk je later wilt gaan doen ja/nee
    - welk werk je later per se niet wilt gaan doen ja/nee
  9. Had je deze onjuiste keuze kunnen voorkomen door je meer of anders te informeren over de studie? Zo ja: hoe dan?
  10. Wat heb je hiervan geleerd?
  11. Wat doe je daarom als je opnieuw een studiekeuze maakt, anders?

Stap 2

Het kiezen van een studie en beroep komt er op neer dat je inzicht krijgt in wat jij later in welke branche wilt gaan doen.

Welke branches spreken jou aan?

0 Voeding
0 Gebouwen
0 Kleding
0 Gezondheid en zorg
0 Natuurlijke omgeving
0 Energie en grondstoffen
0 Gebruiksvoorwerpen en apparaten
0 Infrastructuur en transport
0 Informatie en communicatie
0 Opvoeding en onderwijs
0 Staat en veiligheid
0 Kunst, cultuur en wetenschap
0 Arbeid en economie
0 Recreatie

Welke afdelingen spreken jou aan?

0 Onderzoek en ontwikkeling
0 Productie
0 Controle
0 Logistiek
0 Inkoop / verkoop / public relations / marketing
0 Personeel en organisatie
0 Administratie
0 Leiding

Wat wil je later gaan doen?

Het is vaak moeilijk om te bedenken wat je later wilt gaan doen. Makkelijk is het echter om te bedenken wat je later niet wilt doen. Probeer dat eens te benoemen. Wat lijkt je nu saai, vervelend, etc.?Kijk daarna eens of je dat kan herformuleren tot iets wat je wel wilt.

Bijvoorbeeld:

Ik wil geen kantoorbaan.
Wat ik wel wil is een baan waarbij ik op veel verschillende plaatsen kom en met steeds weer andere mensen werk.
Je kunt ook op de lijst 'kwaliteiten' aankruisen met welke kwaliteiten jij straks in studie en werk iets wil gaan doen.

Kwaliteiten

Kruis 1 aan als je het onderwerp heel leuk vindt en 5 als je het helemaal niet leuk vindt.

  1. ontwerpen verzinnen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  2. precisiewerk / detaillistisch 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  3. in projecten meedraaien 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  4. projecten trekken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  5. beleid uitvoeren 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  6. geld beheren 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  7. ordenen, administreren 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  8. ontwikkelen, bedenken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  9. besturen, plannen bedenken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  10. werken onder spanning 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  11. improviseren 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  12. rekenen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  13. met collega's omgaan 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  14. met cliënten omgaan 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  15. mensen stimuleren / activeren 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  16. voorlichting geven 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  17. verkopen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  18. mensen overtuigen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  19. samenwerken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  20. zelfstandig werken, zonder toezicht 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  21. schrijven, redactionele vaardigheden 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  22. toespraken houden 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  23. informatie verzamelen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  24. creatief zijn in het bedenken van oplossingen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  25. initiatief nemen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  26. creatief zijn in het maken van dingen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  27. scherp waarnemen, kijken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  28. luisteren 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  29. hoofd- en bijzaken onderscheiden 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  30. analyseren 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  31. ruimtelijk inzicht 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  32. technisch inzicht 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  33. zakelijk inzicht 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  34. lang achtereen werken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  35. iets duidelijk uitleggen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  36. nauwkeurig werken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  37. concentreren 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  38. snel werken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  39. met computers werken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  40. verantwoordelijkheid dragen voor eigen werk 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  41. verantwoordelijkheid dragen voor andermans werk 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  42. geduld in het maken van iets 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  43. geduld in het omgaan met mensen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  44. gemakkelijk contact maken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  45. mondelinge uitdrukkingsvaardigheid 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  46. discussiëren 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  47. tegenslagen verwerken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  48. doorzetten 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  49. schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  50. mensen met problemen helpen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  51. flexibel / snel aan een nieuwe situatie aanpassen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  52. leiding geven 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  53. volgens plan / planning werken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  54. onder tijdsdruk werken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  55. afstand van problemen van anderen nemen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  56. in anderen inleven 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  57. zorgvuldig met gegevens omgaan 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  58. met conflictsituaties omgaan 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  59. met een groep mensen werken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  60. snel beslissen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  61. onderhandelen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  62. onverwachte moeilijkheden oplossen 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  63. met veel verschillende mensen omgaan 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  64. abstract denken 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  65. les geven, instructies geven 1 - 2 - 3 - 4 - 5
  66. strategieën bedenken 1 - 2 - 3 - 4 - 5

Stap 3

Kijk ook eens op internet:

  • Hier staat een aardige studieskeuzetest. Deze is kosteloos en kun je doen op internet. Je krijgt direct de uitslag.
  • Op TKMST, voorheen Schoolweb, vind je veel informatie over opleidingen en beroepen.
  • Via de ingang 'jobs' op de site Werk kun je diverse beroepen en beroepsbeschrijvingen lezen.

Stap 4

In de Studiegids Hoger Onderwijs (LDC) staan alle opleidingen op HBO- en WO-niveau beschreven. Er is ook een gids met opleidingen op MBO-niveau. De gidsen zijn verkrijgbaar in elke bibliotheek. De opleidingen staan per niveau gesorteerd per sector (zie voor in het boek). Achterin staan de opleidingen gesorteerd op alfabet, op verplicht vakkenpakket, op thema. Neem dit boek goed door en noteer elke mogelijk interessante opleiding. Noteer tevens wat jou aan deze opleiding leuk / interessant lijkt. Strookt dit met hetgeen je bij stap 2 geformuleerd hebt?

Stap 5

Vraag van elke opleiding op je lijstje een voorlichtingsbrochure aan. Neem deze door en noteer eventuele vragen. Waarschijnlijk kun je nu een aantal opleidingen van je lijstje schrappen. Bedenk waarom je sommige opleidingen wel en andere niet schrapt.

Stap 6

Bezoek de open dagen. Het is belangrijk dat je actief naar zo'n voorlichtingsdag gaat. Bedenk dus wat jij wil weten en wacht niet op hetgeen anderen jou willen vertellen. Schrijf je vragen van tevoren op, dan kun je niets vergeten.

Je kunt je vragen waarschijnlijk onder verdelen in 2 categorieën:

  • vragen waar je geen antwoord op weet en
  • vragen om te checken of dat wat jij denkt (te weten) ook inderdaad klopt.

De vragen kunnen betrekking hebben op:

  • sfeer op school
  • manier waarom les gegeven wordt
  • mate waarin / wijze waarop studenten begeleid worden
  • mate waarin / wijze waarop eventuele achterstand ingelopen kan worden
  • wat zijn moeilijke, lastige vakken
  • verhouding theorie en praktijk
  • hoeveel % van de lesstof wordt besteed aan hetgeen jij zo leuk vindt aan de opleiding.

Wees zo concreet mogelijk in je vraagstellingen.

Probeer ook nog met studenten in contact te komen en studieboeken in te zien.

Stap 7

Waarschijnlijk kun je nu een aantal opleidingen van je lijstje schrappen. Bedenk waarom je sommige opleidingen wel en andere niet schrapt.

De meeste mensen stoppen na het bezoek aan de open dagen met zich te oriënteren. Maak deze fout niet!

  • Kijk of je een dag kan meelopen op je nieuwe opleiding. Je spreekt dan ook de studenten die wat minder tevreden zijn (en dus niet gevraagd zijn om op de open dag 'op te treden'). Je ziet hoe er les wordt gegeven en hoe het er op school als alles normaal in bedrijf is, aan toe gaat.
  • Vraag een uitgebreide informatiegids voor zittende studenten op. Omdat zittende studenten niet meer geworven hoeven te worden, is deze informatie in de regel veel objectiever dan het voorlichtingsmateriaal voor aspirant-studenten. Je ziet dan bijvoorbeeld hoeveel studiepunten aan een vak toebedeeld worden. Is dat echt zo veel/weinig als jij hoopt, wilt of denkt? Wat wordt er behandeld in dat vak? Aan welke regels moeten studenten zich houden? En komt dat overeen met wat jij gedacht had?
  • Kijk eens of je 'advocaat van de duivel' kunt spelen en je eigen studiekeuze onderuit kunt halen. Als je dat moeilijk vindt, kun je ook een vriend/in vragen zeer kritische vragen over je nieuwe studiekeuze aan je te stellen.

Tips

  • Wees/blijf kritisch: opnieuw een foute keuze kun je je (qua prestatiebeurs) vaak niet meer permitteren. Waak er voor overhaast een nieuwe keuze te maken om "weer onder de pannen" te zijn.
  • Duurt het nog even tot je kunt instromen bij je nieuwe opleiding? Probeer in de tussentijd te werken in het werkveld van je nieuwe opleiding.Ook als receptionist of administratief medewerker kun je zo voor je nieuwe studie bruikbare ervaring op doen en zijn de wachtmaanden geen 'verloren tijd'!
  • Ben je niet helemaal zeker van je nieuwe studiekeuze, overweeg dan om nog even geen gebruik te maken van studiefinanciering tot dat je wel zeker van je keuze bent.
  • (Grotere) bibliotheken hebben een speciale afdeling 'studie en beroep'. Soms kun je hier tegen een geringe vergoeding een interessetest (bijvoorbeeld de BZO-test) op de computer doen. Dit is in ieder geval zo bij de gemeentebibliotheek Utrecht (tel.: 030 - 286 18 00). Een bureau voor studie- en beroepskeuze beschikt meestal over een infotheek waar kosteloos gebruik van gemaakt kan worden. Er is iemand aanwezig die je kan helpen een antwoord te vinden op je vragen.
  • Voor Geregistreerde Adviesbureaus voor Studiekeuze, Beroepskeuze en Loopbaanbegeleiding kun je terecht op www.beroepskeuze.nl.

info