Op dinsdag 16 april hebben we elkaar in groten getale ontmoet. Studentendecanen en oudgedienden uit heel Nederland verzamelden zich om stil te staan bij 30 jaar samen werken aan Studentenwelzijn. Een veelbelovend programma, dat de belofte qua inhoud helemaal heeft waargemaakt!

Sprekers Thijs Launspach, Marian Donner en Bas Haring namen ons mee langs de generaties jongeren die we als decanen aan onze bureaus hebben zien voorbijkomen, lieten een tegengeluid horen tegen het neo-liberalisme en vertelden parabels waarlangs de weg naar welzijn werd geplaveid.

Thijs Launspach (School of Life, schrijver van ‚Fokking druk’) verduidelijkte de kenmerken van de Millennials, de generatie die nu onze agenda’s bevolkt. Millennials hebben te maken met een ‚information overload’, kunnen slecht omgaan met teleurstellingen en negatieve feedback, zijn minder gevoelig voor autoriteit (respect moet je bij hen verdienen) en ambitieus: ze stellen hoge verwachtingen aan zichzelf en kijken naar elkaars succes om hun eigen succes te bepalen. Daaruit voortvloeiend hebben ze veel last van stress en kampen met burnouts. Volgens Thijs zijn er 5 manieren waarop wij als decanen deze jongeren kunnen helpen: 1. hou een vinger aan de pols (monitoren, een taak ook voor docenten!), faciliteer groepen, praten helpt; 2. coach op praktische vaardigheden (timemanagement, projectmanagement, effectief studeren; 3. praat met ze langs de ‚gulden middenweg’: zeg de waarheid, wees kritisch maar wijs erop dat falen niet meer is dan gedrag dat veranderd moet worden; 4. zet in op stressbestendigheid, wijs hen er op dat ze goed voor zichzelf moeten zorgen (slapen, eten, bewegen, rusten), en 5. wees een rolmodel, of zorg dat er rolmodellen zijn!

Marian Donner (columniste in o.a. de Groene Amsterdammer) beweert dat het neo-liberalisme de oorzaak is van alle stressproblematiek waar de hedendaagse maatschappij mee kampt. Door het streven naar geld en succes dat gangbaar is geworden, onstaat stress bij jonge mensen: ‚hoe gaan we dit allemaal in hemelsnaam bereiken?’ Ze wordt moe van al het streven naar perfectionisme om haar heen. Jongeren kijken vooral naar elkaar en het gras lijkt altijd groener bij de anderen. Om heel erg moe van te worden.. Wat als iedereen es wat meer tevreden zou zijn?

Bas Haring (filosoof, natuurkundige en TV-maker) houdt de ‚maakbaarheid van geluk’  tegen het licht aan de hand van een zevental parabels, uitgaande van de filosofie dat een gevoel van stress te maken heeft met wat je wilt bereiken. We leren dat Achille’s moeder een verkeerde keuze heeft gemaakt door Achilles een kort maar heldhaftig leven toe te wensen. Het is de vraag of dit zo goed was voor Achilles zelf, die op 20-jarige leeftijd gestorven is. Het verlangen naar eeuwigheidswaarde gaat ten koste van onszelf, en dat is ook de reden waarom sommige talenten besluiten niet door te gaan tot de top, ook al zegt iedereen dat ze dat vooral moeten doen, maar de keuze zelf te maken en als dat beter aanvoelt, te stoppen voordat de top bereikt is en te gaan doen wat ze zelf willen. Het aanmoedigen van studeren en van studenten, het stimuleren om meer van onszelf te verlangen is volgens Bas’ filosofie verkeerd. Aanmoedigen vanuit mededogen voor de persoon, en niet vanuit de winst voor de opleiding! Studenten lijden vaak onder doelloosheid, bij gebrek aan een doel varen ze doelloos rond op de zee van het leven. Daarom is het van belang doelen te stellen en daarbij te onthouden dat het er niet om gaat de doelen te behalen, maar om lekker onderweg te zijn. Flexibel omgaan met doelen, bijstellen als doel niet gehaald kan worden, maakt dat stress geen kans krijgt. Bas nam ons vervolgens mee naar de Tuin van Mien Ruis, een choatische tuin met slechts één perfect, recht pad er doorheen. Daaruit concludeert de filosoof dat het beter is om iets te kiezen wat perfect moet zijn en de rest in chaos te laten. Niet alles perfect willen maken, dat geeft een bepaalde rust. Verder is het de moeite waard om de inhoud van onderwijs tegen het licht te houden: wat is het noodzakelijke belang voor het welzijn van de student werkelijk? Alle hoofdsteden uit je hoofd kennen, hoe noodzakelijk is dat nog? Uiteindelijk is de wens om iets zinvols te doen een valkuil die stress veroorzaakt. Mensen krijgen stress van het verlangen om een zinvol leven te leiden. Als remedie tegen deze stress raadt Bas haring ons aan, te erkennen dat het leven van korte duur is en het voldoende is er gewoon te zijn. Als we leren ‚nee’  te zeggen tegen zinloze verlangens, zijn we goed op weg naar een zinvol bestaan! Lekker aanrommelen, dat is meer dan genoeg.

Na deze inspirerende bijdragen lieten de vertegenwoordigers van onze Expertgroepen van zich horen. Allemaal collega’s die bevlogen zijn en een bijdrage willen leveren aan niet alleen het LOSHBO maar het functioneren van ons allemaal. En de expertgroep Studentenwelzijn trakteerde ons dan ook op een prachtig hulpmiddel, een kaart waarop in een mindmap alle aspecten van welzijn vermeld staan. Alles wat een rol kan spelen in het welzijn van studenten (en uiteraard geldt het voor ieder van ons!) staat vermeld. Een prima hulpmiddel om in te zetten bij gesprekken met studenten: ze kunnen aan de hand hiervan zelf ontdekken op welke aspecten hun welzijn onder druk staat, en wat ze daar zonder twijfel aan kunnen doen.

Harriët Rempe (onze collega decaan) blikte in haar toespraak terug op 30 jaren LosHBO en constateerde dat de vereniging met name verworden is tot een cursusorganisatie, waar collega’s grif gebruik van maken. Maar, zo stelde Harriët, als vereniging zou LOSHBO meer moeten doen in het kader van identiteit en zich sterker moeten maken. Daar zijn telkens weer leden voor nodig die actief zijn en zich willen inzetten voor de club. Helaas voelen velen van ons hoe rendementsdruk de ruimte voor extra inzet steeds kleiner maakt. Desondanks is de boodschap wel van belang: als we allemaal willen dat studentendecanen in het HBO een gezamenlijke stem houden richting politiek en beleid, naast de voorziening van gerichte cursussen voor onze beroepsgroep, dan moet er tijd, en dus geld, vrij gemaakt blijven worden door hogescholen voor de bemensing van bestuurstaken in het LOSHBO!

Los van de inhoud van alle sprekers, was het congres opnieuw een uitermate mooie dag om collega’s uit het land weer te ontmoeten. We kennen elkaar van de cursussen, van de themadagen, van de ledenvergaderingen. De zon scheen deze dag volop, de live muziek vulde de gaatjes tussen de praatjes, en de lunch was prima verzorgd (zoals altijd). Als je al een tijdje lid bent, en vaak aanwezig kunt zijn bij de evenementen die LOSHBO organiseert, dan ontstaat er een kring van mensen, die een beetje aanvoelt als familie. Elke keer als we samenkomen, is er stof om over bij te praten! Aan het einde van een dag als deze, keren we huiswaarts met nieuwe inzichten, nieuwe gedachten, nieuwe energie. En dat allemaal maakt het zo de moeite waard! Bedankt, bestuur, voor al jullie inzet.

En Peer Trepels, we gaan je zo ontzettend missen!!

Lizette Colaris

Zuyd Hogeschool